Yng nghanol cyfnod o anhrefn ac amheuaeth, rhaid i bobl aros i mewn cymaint â phosibl. Mae digwyddiadau grŵp wedi’u gwahardd, prifysgolion wedi cau a gweithwyr yn gweithio o gartref. Mae llawer ohonynt yn poeni ynghylch ansicrwydd yr holl beth, eraill â gormod o amser ar eu dwylo nawr bod eu llwyth gwaith wedi ysgafnhau. Ac i fod yn onest, rhaid cyfaddef mod i’n un o’r bobl aflonydd hyn.

Yn yr adegau amwys hyn, mae’n bwysig eich bod yn gofalu amdanoch chi’ch hun yn well nag erioed. Ac er bod rhan o hynny’n golygu gwylio mwy o Netflix a bwyta mwy o siocled (er, yn bersonol, mae’n well gen i bice ar y maen), nid yw hynny’n mynd i helpu i ddod o hyd i ddiben yn ystod yr wythnosau nesaf hyn. Ond wedyn cefais epiffani, yn debyg i’r adeg y syrthiodd yr afal ar ben Newton dybiwn; pa ffordd well o oresgyn yr ynysu hwn a theimlo fy mod yn gwneud rhywbeth ystyrlon na gwneud ychydig o wirfoddoli amgylcheddol?

Yn sicr, mae Cymru’n cael amser anodd gydag un argyfwng ar ôl y llall yn digwydd. Gwnaeth storm Dennis a’r llifogydd ym mis Chwefror adael eu hôl wrth i fwy na 1000 o gartrefi gael eu dinistrio a llawer o bobl yn gorfod gadael ar frys. Ar hyn o bryd, mae’r Coronafeirws Newydd ym mhob rhan o Gymru, sy’n ei gwneud hi’n bwysicach fyth i sefyll gyda’n gilydd. Ni ddylai rhwystrau ffisegol ein stopio; un o’r lliaws o ffyrdd y gallwn sefyll gyda’n gilydd mewn undod meddwl yw trwy wirfoddoli. Rwy’n falch iawn o’r ymdrech y mae’r Cymry’n ei gwneud i atal y feirws a’n cadw ni gyda’n gilydd. Os gallwn ddangos yr un undod wrth frwydro’r argyfwng hinsawdd, byddwn ni’n siŵr o’i ddatrys.

Sut, Beth a Ble?

  1. Gwirfoddoli unigol

Wrth gwrs, mae’n bwysig ceisio osgoi cymryd rhan mewn gwirfoddoli grŵp ar hyn o bryd. Fodd bynnag, mae digonedd o gyfleoedd gwirfoddoli unigol ar gael, yn enwedig os feddyliwch chi’n greadigol. Os oes un peth y gallwn ni ei wneud y dyddiau hyn, mynd am dro drwy’r mynyddoedd neu ar hyd y traeth yw hynny; beth am gasglu ychydig o sbwriel ar eich hynt? Dewch a bag sbwriel, menig ac ewch ati i gasglu!

  1. Byddwch yn greadigol

Gweithgaredd gwirfoddoli crefft cartref gwych arall y gallwch gymryd rhan ynddo yw uwchgylchu â neges! Oni fyddech chi’n hoffi rhoi gwên ar wynebau pobl nawr, a chodi’ch calon chithau rywfaint hefyd? Ac am amser gwych i ddechrau dysgu sut i wnïo, neu o bosibl troi’r bysedd hynny at greu rhywbeth sgleiniog gwyrdd.

Beth fydd ei angen arnoch:

  • Eitem/gwrthrych nad ydych chi ei angen mwyach:
    • Pot, blwch neu gan
    • Darn o ddilledyn
    • Darn o ddodrefn
    • Cwpanau, gwydrau, platiau
    • Llyfrau
    • Unrhyw beth arall y gallwch chi feddwl amdano/nad ydych chi ei eisiau mwyach

Beth i’w wneud:

Byddwch yn greadigol! Trowch eitem yn rhywbeth newydd. Er enghraifft, gallwch droi caniau yn botiau blodau neu oleuadau, defnyddiwch y cwpan hwnnw fel cannwyll, plygwch dudalennau llyfr i wneud torch, gwnïwch eich hen jîns i wneud mat, basged neu fag, y plât yw eich cynfas; mae’r posibiliadau’n ddiddiwedd. Ar ôl uwchgylchu, rhowch eich eitemau naill ai i gartref gofal neu ewch o gwmpas y gymdogaeth i’w dosbarthu. Meddyliwch am yr henoed y diwrnodau hyn, mae llawer ohonyn nhw’n agored i niwed a phrin yn gadael eu tai; fydden nhw’n gwerthfawrogi rhywbeth i godi’u calonnau nhw! (Noder: Byddwch yn ofalus wrth gysylltu’n uniongyrchol â’r henoed, efallai byddai’n well rhoi eich trysorau i gartref gofal, ysbyty neu fudiad arall a allai eu dosbarthu trosoch).

Ac ar ben popeth, mae ‘uwchgylchu gyda neges’ nid yn unig yn fuddiol i chi a’ch cymuned; byddai eich neges yn estyn allan i’r blaned hefyd. Os oes chwant achub yr amgylchedd arnoch wrth gefnogi eraill, byddwn ni’n eich cynghori i gael gafael ar eich brwsh paent a dechrau paentio’r byd yn wyrdd!  

 

  1. Gwirfoddoli rhithwir: Hyrwyddwr yr Amgylchedd

Os nad oes chwant codi sbwriel arnoch, neu os nad ydych chi’n rhy dda ar grefft gartref, peidiwch â phoeni - hir oes i’r We Fyd-eang. Mae gwirfoddoli rhithwir yn eich galluogi i wirfoddoli o ddiogelwch eich cartref, a’r unig asedau sydd eu hangen arnoch yw’r rhyngrwyd a chyfrifiadur, llechen neu ffôn.

Gall gwirfoddolwr digidol gael llawer o wahanol dasgau, er enghraifft, marchnata dros e-bost, galwadau ffôn i godi arian, olrhain gwirfoddolwyr, rheoli cyfryngau cymdeithasol, dylunio gwefan, mewnbynnu data neu greu amrywiaeth o gynnwys creadigol o fideos a blogiau.

Ond ble gellir dod o hyd i’r cyfleoedd hyn, meddech chi? Mae llawer o fudiadau nid-er-elw bob amser yn chwilio am wirfoddolwyr newydd, a gallwch chi gysylltu â nhw’n uniongyrchol i ofyn a oes ganddyn nhw unrhyw gyfleoedd ar-lein. Mae gwefannau sefydliedig ar gael hefyd sy’n gallu eich helpu chi i edrych, gan gynnwys ein gwefan Gwirfoddoli Cymru a Catchafire. Mae hefyd mudiadau mwy swyddogol sydd â’u crofeydd data eu hunain ar gyfer gwirfoddolwyr rhithwir, er enghraifft UN Volunteers.

Os ydych chi’n credu y gallech chi fod yr e-hyrwyddwr nesaf, porwch drwy’r cyfleoedd sydd wedi’u rhestru ar ein gwefan ar unwaith; yn eu plith, bydd cyfleoedd gwerthfawr i hyrwyddwyr amgylcheddol, fel gwirfoddolwyr ysgrifennu a gwirfoddolwyr cyfryngau cymdeithasol. Mae categori newydd hefyd wedi’i ychwanegu o’r enw COVID19, sy’n eich galluogi i gynnig cymorth, yn enwedig o ran y coronafeirws.

Er fy mod yn gwybod fod pob un ohonom wedi ystyried am ennyd ail-wylio’r gyfres gyfan o Game of Thrones yn ystod y cwpwl o wythnosau nesaf, tybed a yw hynny’n mynd i wneud i ni deimlo’n well mewn gwirionedd? D’oes dim angen rhoi’r gorau i’ch diddordebau. Yn wir, mae eich cymuned a’ch planed eich angen chi nawr mwy nag erioed, waeth a yw hynny’n ymwneud â chasglu darn o blastig pan fyddwch yn mynd am dro, gwneud potiau blodau o hen esgidiau, neu ysgrifennu blog ar wirfoddoli amgylcheddol. Cofiwch ofalu am eich hunan, eich cymuned a’r blaned yn ystod y cyfnod dryslyd hwn.