Cymraeg

Ymunwch â Caru Cymru - mudiad newydd i ddileu sbwriel a gwastraff

Caru Cymru

Mae arolwg newydd gan Gadwch Gymru’n Daclus wedi datgelu cost aruthrol sbwriel ar ochr y ffordd yng Nghymru.

Mae sbwriel ar ochr y ffordd yn anodd ac yn aml yn beryglus i’w glirio, ac mae’n gost sylweddol i’r trethdalwr. Amcangyfrifir mai cost casglu a gwaredu sbwriel yw tua £3.5 miliwn y flwyddyn. Fodd bynnag, nid yw’r ffigur hwn yn cynnwys effaith economaidd ychwanegol cau ffyrdd a thagfeydd traffig – y ddau o ganlyniad anochel i geisio glanhau’r ardaloedd hyn.

Arolwg Cymru gyfan Cadwch Gymru’n Daclus ar sbwriel ar ochr y ffordd yw’r cyntaf o’i fath ac roedd yn cynnwys pob awdurdod lleol yn ogystal â’r ddwy Asiantaeth Cefnffyrdd yng Nghymru. Dywedodd 90% o’r rheiny a arolygwyd eu bod yn meddwl mai poteli diodydd plastig yw’r math mwyaf cyffredin o sbwriel sy’n cael ei ganfod ar ochr ein ffyrdd, gyda phecynnau bwyd brys yn ail agos (85%).

Awgrymodd llawer o’r rheiny a arolygwyd y dylid newid y ddeddfwriaeth i sicrhau bod gollwng sbwriel o gerbydau yn gyfwerth â throseddau gyrru sy’n rhoi baich y prawf ar y gyrrwr. Cyflwynwyd hyn yn ddiweddar trwy Ddeddf ASBCP (2014) yn Lloegr ond nid yw’n ymestyn i Gymru.

Mae Colin Smith, Rheolwr Gweithredol yng Nghyngor Bro Morgannwg, yn esbonio’r effaith y mae sbwriel ar ochr y ffordd yn ei gael ar ei awdurdod lleol:

Mae gollwng sbwriel yn drosedd a dylai pobl sydd yn gollwng sbwriel o geir ar ochr y ffordd fod yn ymwybodol ei fod yn ddrud ac yn beryglus i’w gasglu a’i fod yn gost ddiangen i’r trethdalwr y gellid ei wario ar wasanaethau eraill.  Yn anffodus, sbwriel ceir yw un o’n problemau mwyaf a bydd y Cyngor yn targedu’r drosedd hon er mwyn atal yr effaith weledol y mae sbwriel yn ei gael ar ein hamgylchedd a’r effaith niweidiol y mae’n ei gael ar fywyd gwyllt. Mae ein neges yn syml, ewch â’ch sbwriel adref a gwaredwch ef yn gyfrifol trwy eich gwasanaeth casglu gwastraff cartref arferol neu byddwch yn wynebu’r posibilrwydd o hysbysiad cosb benodedig o £75.

Mae adroddiad sbwriel ar ochr y ffordd Cadwch Gymru’n Daclus yn edrych ar y ffordd y mae’r mater hwn wedi cael ei drin ar draws y byd ac mae’n amlinellu nifer o argymhellion. Mae’r rhain yn cynnwys mwy o gydweithredu gyda busnesau a chymdeithasau gyrru, cynlluniau ‘mabwysiadu ffordd’, yn ogystal ag ymgyrchoedd gwrth-sbwriel wedi eu targedu.

Dywedodd Jemma Bere, Rheolwr Polisi Cadwch Gymru’n Daclus:

Mae sbwriel yn anharddu ein strydoedd a’n cymunedau ac mae’n costio’n ddrud, yn amgylcheddol, yn economaidd ac yn gymdeithasol.  Mae’r effeithiau’n bellgyrhaeddol. Mae pob math o sbwriel yn broblem y gellir ei osgoi ac mae gan addysg, gorfodaeth, ymgysylltu a pholisi a deddfwriaeth i gyd ran i’w chwarae. Fodd bynnag, mae sbwriel ar ochr y ffordd yn fwy cymhleth ei natur ac mae angen ystyried a thargedu ymgyrchoedd yn ofalus. Rydym ar hyn o bryd yn archwilio opsiynau gyda Llywodraeth Cymru ac awdurdodau lleol, a byddwn yn treialu rhai atebion yn y dyfodol agos.

Taclo Sbwriel ar ein Ffrydd - crynodeb o’r papur ymchwil

Am gopi o’r adroddiad, cysylltwch â [email protected] 

Cost of roadside litter revealed