Mae adroddiad newydd a gyhoeddwyd gan Cadwch Gymru’n Daclus wedi datgelu mynychder sbwriel yn ymwneud ag ysmygu a’r effeithiau pellgyrhaeddol ar ein hiechyd, bywyd gwyllt a’r amgylchedd.

Yn ystod arolygon glendid stryd diweddar, canfuwyd sbwriel yn ymwneud ag ysmygu ar 80.3% o’n strydoedd, sy’n golygu mai dyma’r math mwyaf cyffredin o sbwriel yng Nghymru. Dyma hefyd yw’r eitem sy’n cael ei gweld fwyaf ar draethau yn Ewrop.

Ar draws y DU, amcangyfrifir bod 122 o dunelli o sbwriel yn ymwneud ag ysmygu’n cael eu gollwng bob dydd.  Mae hyn yn bennaf ar ffurf bonion sigaréts sydd yn anodd ac yn cymryd amser i’w glanhau - ar gost o filiynau o bunnau y flwyddyn i drethdalwyr.

Yn wahanol i’r gred gyffredin, nid yw hidlwyr sigaréts yn pydru, ond yn cynnwys math o blastig sy’n golygu y gallant aros yn yr amgylchedd am hyd at 15 mlynedd. Ac am eu bod yn fach, mae bonion sigaréts yn cael eu cludo’n hawdd i’n dyfrffyrdd a’n harfordir.

Gall y gwenwyn a geir mewn sigaréts ollwng i’r amgylchedd, gan gyflwyno risg i iechyd dynol.

Gall bonion sigaréts hefyd fod â chanlyniadau marwol i fywyd gwyllt ac maent wedi cael eu canfod ym mherfedd morfilod, dolffiniaid, crwbanod y môr ac adar morol sydd wedi eu camgymryd am fwyd.

Dywedodd Jemma Bere, Rheolwr Polisi ac Ymchwil i Cadwch Gymru’n Daclus: 

Hoffem chwalu’r myth a’r camargraff yn ymwneud â gwaredu bonion sigaréts. Er gwaetha’u maint, mae bonion sigaréts yn dal yn sbwriel - felly mae eu gollwng yn drosedd. Yn syml, nid blychau llwch yw ein palmentydd a’n draeniau!

Mae adroddiad sbwriel yn ymwneud ag ysmygu Cadwch Gymru’n Daclus yn edrych ar y ffordd y mae’r mater wedi cael ei drin ar draws y byd ac mae’n amlinellu nifer o argymhellion. Mae’r rhain yn cynnwys sicrhau bod digon o finiau ar gael, mwy o gydweithredu gyda’r diwydiant tybaco, parhau i fonitro a gorfodaeth, yn ogystal ag ymgyrchoedd wedi eu targedu i newid ymddygiad.

Aeth Jemma ymlaen:

Mae angen i ysmygwyr fod yn ymwybodol nad yw bonion sigaréts yn pydru, eu bod yn niweidiol i’n hiechyd, i fywyd gwyllt a’r amgylchedd. Mae sawl ffordd y gall awdurdodau lleol a busnesau fel tafarndai a bwytai chwarae eu rhan a sicrhau bod darpariaeth ddigonol ar gyfer gwaredu’n gyfrifol; mae gan lawer o finiau y dyddiau hyn blatiau diffodd i helpu smygwyr i ddiffodd eu sigaréts yn iawn. Wrth gwrs, os nad oes biniau ar gael, mae ysmygwyr yn gallu gwaredu eu bonion sigaréts yn ddiogel ac yn gyfleus gan ddefnyddio blwch llwch cludadwy.

Lawrlwytho’r adroddiad llawn yma

Ydych chi eisiau helpu i wneud gwahaniaeth? Ymunwch â ni ar gyfer Ymgyrch Glanhau Traethau Cymru Gyfan fis Medi - ymgyrch uchelgeisiol newydd gyda’r nod o lanhau pob traeth cyhoeddus yng Nghymru!

Smoking litter still a big problem in Wales