Yn 2016, arweiniodd Cymru’r ffordd gyda Deddf newydd Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (WFG), darn trawsffurfiol o ddeddfwriaeth, sydd yn tynnu sylw at Gymru fel y genedl gyntaf i gynnwys datblygu cynaliadwy mewn cyfraith.

Mae’r Ddeddf yn diffinio saith Nod Llesiant ar gyfer Cymru ac yn hybu egwyddorion ar gyfer ffyrdd o weithio sydd yn sefydlu’r ymagwedd datblygu cynaliadwy. Mae’n rhoi dyletswydd statudol ar y sector cyhoeddus i ystyried y nodau hyn wrth wneud penderfyniadau ac mae’n dangos ei hymrwymiad i’r egwyddorion.

Dymuna Gadwch Gymru’n Daclus nodi pen-blwydd cyntaf Deddf WFG drwy amlygu’r cyfleoedd y mae’r ddeddfwriaeth newydd hon yn eu cyflwyno i Gymru a dathlu’r ffordd y mae ein gwaith ar lefel leol, genedlaethol a rhyngwladol yn cefnogi ei hegwyddorion.

Mae Cadwch Gymru’n Daclus yn gweithredu i wneud gwahaniaeth cadarnhaol i’r amgylchedd, gan wneud pobl yn ganolog i bopeth a wnawn. Rydym yn cyflwyno gweithredu ymarferol, addysg amgylcheddol, hyfforddiant, gwasanaethau busnes ac atebion amgylcheddol ar draws Cymru.  Rydym yn helpu i osod safonau uchel ar gyfer parciau, traethau, marinas a thwristiaeth yng Nghymru trwy ein hystod o wobrau sydd wedi eu hachredu’n rhyngwladol.

Caiff ein rhaglenni cenedlaethol eu cyflwyno ym mhob cymuned ac maent yn gysylltiedig â’r cyrff cyhoeddus y mae angen iddynt gyflenwi yn unol â Deddf WFG.

Mae Lesley Jones, Prif Weithredwr Cadwch Gymru’n Daclus, yn esbonio gwerth y ddeddfwriaeth gynaliadwyedd arloesol newydd:

Mae Deddf WFG wedi sefydlu gweledigaeth ar gyfer ein dyfodol yr ydym yn ei rhannu gyda’n partneriaid mewn awdurdodau lleol, busnesau, cymunedau, ysgolion a sefydliadau dielw eraill, ac mae’n cefnogi’r trafodaethau yn ymwneud â blaenoriaethau a rennir.

Dim ond trwy gydweithio i ysgogi newid y gallwn flaenoriaethu llesiant ar gyfer unigolion, cymunedau, Cymru a’r byd. Rydym wedi cael cyfle rhagorol i arddangos yr hyn y mae Cymru’n ei wneud a rhannu dysgu gyda’n partneriaid rhyngwladol.

Cafodd Lesley Jones ei phenodi’n ddiweddar yn Llywydd Y Sefydliad Addysg Amgylcheddol byd-eang.  Hi yw’r Llywydd benywaidd cyntaf a’r Llywydd cyntaf o Gymru.  Mae Lesley’n falch o allu cysylltu’r gwaith hwn â deddfwriaeth cartref a chefnogi’r gwaith a welir yn unol â Deddf WFG.

Yn unol â’r Sefydliad Addysg Amgylcheddol, mae Cadwch Gymru’n Daclus yn cyflwyno rhaglenni Eco-Sgolion, y Faner Las a Goriad Gwyrdd yng Nghymru. Trwy’r rhaglenni hyn, rydym yn rhannu ein profiad, yr hyn a ddysgwn, a’n cyflawniadau gyda’n partneriaid byd-eang sydd yn cefnogi ein hymrwymiad i greu mannau gwell ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

Mae saith Nod Llesiant yn Neddf WFG yn cyd-fynd â Nodau Datblygu Cynaliadwy y Cenhedloedd Unedig ac mae Cymru wedi cael cydnabyddiaeth am ei hymagwedd arloesol. Dywedodd Nikhil Seth fel Cyfarwyddwr Datblygu Cynaliadwy i’r Cenhedloedd Unedig: 

Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn cyfleu ysbryd a hanfod y ddau ddegawd o waith y Cenhedloedd Unedig ym maes datblygu cynaliadwy ac mae’n gwasanaethu fel model ar gyfer rhanbarthau a gwledydd eraill.  Gobeithio bydd y byd yfory yn gwneud yr hyn y mae Cymru’n ei wneud heddiw. Gweithredu, yn fwy na geiriau, yw’r gobaith ar gyfer ein cenhedlaeth bresennol a chenedlaethau’r dyfodol.

Mae Lesley Griffiths, Ysgrifennydd y Cabinet dros yr Amgylchedd a Materion Gwledig yn ategu’r camau dewr y mae Cymru wedi eu cymryd ym maes datblygu cynaliadwy:

Mae pen-blwydd Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn gyfle i amlygu’r cynnydd a wnaed yn y flwyddyn ddiwethaf. Mae Cymru’n parhau i arwain y ffordd gyda deddfwriaeth gynaliadwyedd sy’n cael ei chydnabod gan y CU fel “model ar gyfer rhanbarthau a gwledydd eraill.  Yn ôl adroddiad diweddar ni hefyd yw’r drydedd wlad ailgylchu orau yn y byd. Gall camau fel hyn gyfrannu nid yn unig at lesiant amgylcheddol Cymru, ond hefyd at ein llesiant cymdeithasol, economaidd a diwylliannol hefyd.  Mae’n galonogol hefyd cael arloeswyr fel Lesley Jones yn datblygu ein sefyllfa ar lwyfan byd-eang gyda’i phenodiad diweddar fel Llywydd y Sefydliad Addysg Amgylcheddol byd-eang.

Mae gennym sylfeini da a byddwn yn parhau i’w datblygu i greu Cymru well, fwy cynaliadwy.

Gan fod Nodau Datblygu Cynaliadwy y DU yn cael eu cefnogi gan saith Nod Llesiant Cymru, mae’n amser delfrydol i ddysgu a gweithredu arferion cynaliadwy mewn byd sydd angen gweithredu cyflym, cadarn i amddiffyn ein hadnoddau naturiol. Dewch i ni ddathlu’r ddeddfwriaeth newydd hon ar ei phen-blwydd cyntaf fel cyfle i ffurfio’r ffordd yr ydym yn byw, yn dysgu ac yn gweithio heddiw er mwyn sicrhau y gallwn i gyd gael yfory well.

Well-being of Future Generations Act anniversary