Mae Gohebwyr Ifanc yr Amgylchedd Litter Less yn gystadleuaeth newyddiaduraeth ryngwladol a gynhelir gan Gadwch Gymru’n Daclus ar ran FEE (Foundation for Environmental Education). Mae’n grymuso pobl ifanc rhwng 11-25 oed i gefnogi brwydr fyd-eang yn erbyn sbwriel a chyfleu’r materion hyn trwy ysgrifau, ffotograffau a fideos.

Mae’n bleser gennym gyhoeddi mai’r ceisiadau buddugol yng Nghymru ar gyfer 2019 oedd:

  • Erthygl 11-14 - canolbwyntiodd Eliza Butler-Jenkins o Ysgol Coedcae ar fater sbwriel Llanelli. Tynnodd ei herthygl sylw at lygredd plastig ar draeth Llanelli a'i effaith ar fywyd gwyllt. Darllenwch yr erthygl yma.
  • Erthygl 15-18 - Ymchwiliodd Cyngor Ieuenctid Llanilltud i ardaloedd o amgylch eu canolfannau ysgolion a hamdden leol ac awgrymodd newidiadau y gallai'r gymuned leol eu gwneud i wella'r broblem sbwriel. Darllenwch yr erthygl yma.
  • Ffotograffiaeth 11-14 – Wnaeth Phoenix Collins, o Glwb Ieuenctid Dinbych-y-pysgod cyflwyno ffotograff o'r enw “Boddi mewn plastig yn Ninbych-y-pysgod” a oedd yn codi pryderon ynghylch nifer y pethau plastig a werthir ar hyd glan y môr. Gweler y llun yma.
  • Ffotograffiaeth 19-25 - Cyflwynodd Harriet Sleight, sy'n gwirfoddoli ar Ynys Sgomer, lun yn dangos y plastig a gasglwyd yn ystod glanhau'r traeth, sy'n gyferbyniad i forlun hardd ac ynys y tu ôl. Edrychwch arno yma.
  • Ffilm 11-14 - Fe wnaeth Lucas Rees, Donovan Jones, Freddy O’Carrol o Ysgol Llanilltud greu fideo steil ymgyrch o'r enw “Nid yw Plastig yn bwyd neis.” Edrychwch arno yma.

  • Ffilm 15-18 – Wnaeth Vignaxi Kapdee, Ysgol Uwchradd Gatholig Sant Illtud canolbwyntio ar y gwastraff sy'n dod o offer trydanol a'i effeithiau ar ein hamgylchedd. Edrychwch arno yma.

 

Dywedodd Ed Rees, athro Daearyddiaeth yn Ysgol Llanilltud Fawr;

Wnaeth y disgyblion gweithio yn annibynnol yn eu dull o ddod o hyd i stori leol a gwerthuso atebion lleol i'r broblem blastig.

Dywedodd yr enillwyr Lucas Rees, Donovan Jones, Freddy O’Carrol o Ysgol Llanilltud;

Fe wnaethon ni fwynhau mynd allan i Lanilltud a darganfod beth oedd pobl yn ei deimlo am y broblem blastig. Roedd yn llawer gwell na aros yn yr ysgol yn dysgu amdano. Fe helpodd ni sylweddoli bod cymaint o bobl yn gofalu am yr amgylchedd yn Llanilltud Fawr!

Dywedodd Sophie Howe, Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol Cymru, un o'r beirniaid cenedlaethol YRE;

Mae wedi bod yn bleser mawr bod yn rhan o banel beirniaid am ohebwyr a ffotograffwyr amgylcheddol mwyaf talentog Cymru.

Fe'm hysbrydolwyd yn fawr gan wrth i’r ceisiadau gwych adlewyrchu pa mor angerddol yw pobl ifanc am weithredu ar lygredd plastig a gwastraff, gan archwilio atebion i broblem fyd-eang o safbwynt lleol trwy gynnwys y gymuned a chodi ymwybyddiaeth o'r effiath ofnadwy sydd gan sbwriel ar ein bywyd gwyllt, ein bywyd morol a'n tirwedd a sut mae gennym gyd rhan i chwarae mewn bod yn gyfrifol ar lefel fyd-eang yng Nghymru.

Dywedodd Lesley Jones, Prif Weithredwr Cadwch Gymru’n Daclus a beirniad ar reithgor cenedlaethol YRE;

Rydym wrth ein bodd yn gweld cymaint o newyddiadurwyr ifanc ar draws y wlad yn defnyddio eu sgiliau creadigol i godi ymwybyddiaeth am wastraff a sbwriel ac yn dangos sut y gall pawb helpu i ymdrin â phroblem fyd-eang yn lleol.

 

Am fwy o wybodaeth am raglen Gohebwyr Ifanc yr Amgylchedd, ewch i www.keepwalestidy.cymru/yre neu dilynwch @YREWales

Winners of Young Reporters for Environment 2019